Participatie is onmisbaar in de warmtetransitie. En het op een goede manier betrekken van bewoners is altijd maatwerk. Daarom ontwikkelde Platform31 de serious game OmBuurten: een combinatie van een rollen- en bordspel waarmee gemeenten ervaren hoe participatie werkt op weg naar het aardgasvrij maken van een wijk. Steeds meer gemeenten gaan aan de slag met deze aanpak. Lees hier de eerste ervaringen uit Lochem en Boxtel.
Lochem: inwerkprogramma gemeenteraadsleden
In de gemeente Lochem speelden gemeenteraadsleden deze Serious Game als onderdeel van hun inwerkprogramma. Zoals in elke gemeente is het een zoektocht hoe je inwoners goed betrekt bij de warmtetransitie. De gemeenteraad stelt het participatiebeleid vast en heeft een controlerende rol bij de uitvoering ervan door het college.
Met de serious game konden raadsleden op een laagdrempelige manier kennismaken met de dynamiek van participatieprocessen. De één vertegenwoordigt de betrokken inwoner, de ander de boze bewoner of de participatiemedewerker, en weer een ander speelt de wethouder die wil dat de wijk aardgasvrij wordt. De manier waarop zij spelen – en onderling mogen praten of onderhandelen – is afhankelijk van de gekozen participatievorm: van eenzijdig informeren tot intensieve samenwerking.
Een belangrijk inzicht in Lochem was: onderschat nooit de kracht van het stille midden. Want juist die groep is vaak bepalend voor draagvlak. Daarnaast ervaarden raadsleden dat de participatievorm die je inzet écht invloed heeft op de voortgang van het project, en daarmee op het vertrouwen en de samenwerking tussen partijen. Bovendien vonden raadsleden het ontzettend leuk om via deze vorm kennis op te doen.
Gemeenteraadslid Katinka Leusveld: “Doordat je in een bepaalde rol stapt, ga je anders nadenken over de stappen die binnen participatie worden genomen. Dit zorgt ervoor dat je buiten je comfortzone treedt en je op een andere manier naar je eigen rol als raadslid kijkt”.
Boxtel: opstellen Warmteprogramma
De gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel werken samen onder de naam MijnGemeenteDichtbij. Ze zijn druk bezig met het opstellen van het Warmteprogramma en wilden met OmBuurten meer ervaring opdoen met participatie. Zeven medewerkers van team Duurzaamheid van de gemeente Boxtel speelden daarom de serious game.
Foto: Anouk Jansen - Platform31
In Boxtel werd duidelijk hoe sterk participatievormen de samenwerking en de weerstand beïnvloeden. Elke strategiewissel vroeg om afstemming en budget; gebeurtenissen zoals gemeenteraadsverkiezingen maakten keuzes extra spannend. Misschien wel de belangrijkste les: onderschat nooit de kracht van het stille midden dat minder betrokken lijkt, zij kunnen het verschil maken.
Meerwaarde voor andere gemeenten
De ervaringen in Lochem en Boxtel laten zien dat serious games goed ingezet kunnen worden bij de start van nieuwe bestuursperiodes of aan het begin van complexe trajecten. Het spel biedt een veilige setting om te oefenen, te reflecteren en het gesprek te voeren over verwachtingen en rollen. Het is bedoeld om medewerkers binnen de gemeente te laten doorleven wat er nodig is, maar kan dus ook heel goed in een politieke setting worden gebruikt. Daarmee helpt het spel gemeenten om bewuster om te gaan met participatie in de warmtetransitie en andere ruimtelijke opgaven.
Praktische informatie en kosten
Het oefenen met de Serious Game duurt 2 uur. De eerste keer dat je de Serious Game uitprobeert krijg je begeleiding van Platform31. Dit kost € 1.100 euro ex BTW, inclusief een terugkoppeling met de belangrijkste reflecties, inzichten en observaties. Voor een meerprijs van € 235 euro mag je het spel na afloop houden om vaker te spelen. Platform31 is een stichting zonder winstoogmerk, deze bedragen vormen een kostendekkende vergoeding, die mede mogelijk is gemaakt door subsidie van het Ministerie van VRO.
Meer informatie