Op 9 juni organiseerden we een netwerkbijeenkomst in Deventer. Dit deden we samen met Saxion Hogeschool en Stichting Klimaatpsychologie. Het onderwerp was: hoe ga je om met communicatieproblemen over klimaat?

Meer dan 30 mensen namen deel. Harm Edens was de dagvoorzitter. De sfeer was goed en we leerden veel van elkaar.

Saxion Hogeschool: duurzaam onderwijs

Ingrid Bles, Jan-Chris Hullegie en Jeroen Kuyper vertelden over hun werk. Saxion wil duurzamer worden. Dat is niet makkelijk voor zo’n grote organisatie. Saxion heeft meer dan 2.500 medewerkers en 25.000 studenten op drie locaties.

Hoe werkt Saxion aan verduurzaming? Een paar voorbeelden

• Ze zetten de Sustainable Development Goals centraal bij het maken van keuzes.
• Medewerkers en studenten krijgen geen bloemen meer als bedankje. Ze krijgen een bon om geld te doneren aan een goed doel.
• Ze serveren vegetarische snacks in plaats van vlees. Zoals op veel plekken levert dat de nodige discussie op…
 

Opleiding Fashion & Textile Technologies: denkt na over de toekomst

Jan-Chris Hullegie werkt bij de opleiding Fashion & Textile Technologies. Hij vertelde over zijn droom voor de toekomst. Er is al genoeg kleding gemaakt voor de komende zes generaties. Wat leer je dan aan de studenten?

De opleiding kijkt naar de toekomst, maar gebruikt ook oude ambachten. Studenten werken aan mooie innovaties. Denk aan:

• Ondergoed dat je kunt composteren

• Tassen gemaakt van oude jassen en leren banken, waar de dierbare herinneringen aan hebt.

De aanpak leverde vier van de vijf sterren van het keurmerk duurzaam hoger onderwijs op.

Oproep: een nieuwe naam voor de opleiding ‘Klimaat en management’

Jeroen Kuypers maakt ons deelgenoot van een dilemma: voor zijn studierichting klimaat en management liggen de banen voor het oprapen, maar hij krijgt lang niet genoeg studenten. Ligt dat aan het woord ‘klimaat,’ dat onder jongeren niet meer aanspreekt? Of is de term management te vaag? Uit een snelle brainstorm kwamen de volgende suggesties:

• HBO Groene Toekomst.
• Gezonde Stad.
• Een engelstalige term zoals Future Design
• Klimaatschappij.
• Toekomstarchitectuur

Heb jij nog meer leuke suggesties? Laat het ons vooral weten via lcnk@rvo.nl!

Deze tips nemen we op in de Survival Aanbelgids

In bovenstaande film zie je Jochem Boeke aanbellen bij inwoners van Deventer. Hij legt uit waarom het gesprek aan de voordeur zo belangrijk is. Mensen die je normaal gesproken niet bereikt door alleen een brief te versturen, bereik je nu wel. Saskia van Leeuwen vertelt hoe ze in Apeldoorn als energiecoöperatie (de A) aan de deur komen. Zij werken met scripts. Charone Tellegen van gemeente Lelystad geeft onder andere de tip om gericht aan te bellen bij bewoners die net verhuisd zijn.

Tips voor aanbellen als basis van de ‘aanbel survival gids’

1. Goede voorbereiding
- Leer de wijk kennen
- Praat met welzijn, wijkagent en woningcorporatie
- Neem folders mee, bijvoorbeeld over subsidies

2. Vertrouwen opbouwen
- Zorg dat je herkenbaar bent
- Laat je contactgegevens achter, je eigen naam wekt meer vertrouwen dan een loket
- Straal rust uit en houdt het luchtig. Ga samen met een collega als je het spannend vindt.

3. Goed gesprek voeren
- Begin niet met een vraag waar mensen ‘nee’ op kunnen zeggen
- Luister met aandacht, wees nieuwsgierig
- Sluit aan bij de beleving van de bewoner

4. Duidelijk verhaal
- Maak duidelijk dat je niets komt verkopen
- Vertel welke voordelen er zijn voor bewoners
- Observeer de woning, benoem wat je ziet (zonnepanelen, dubbel glas etc)

5. Werk met buurtbewoners
- Vraag enthousiaste bewoners of ze mee willen helpen
- Neem deze ‘ambassadeurs’ mee op pad
- Organiseer samen huiskamergesprekken of andere kleinschalige events

6. Aanwezig zijn in de wijk 
- Sluit aan bij bestaande activiteiten, zoals een buurtfeest of buitenspeeldag. 
- Loop regelmatig door de buurt. 
- Ga langs bij woningen die recent van eigenaar zijn gewisseld. 

7. Na het gesprek 
- Vat de belangrijkste conclusies nog even samen.
- Vertel bewoners weten waar ze terecht kunnen voor ondersteuning.
- Kom snel terug op eventuele vragen of afspraken. Laat het ook weten als je níet kan helpen.

In de Survival Aanbelgids worden alle tips gebundeld. Deze kan je nog tot 1 juli insturen via lcnk@rvo.nl
Hou onze kanalen in de gaten voor meer informatie.

Leren van burgerberaden

In Deventer was één van de eerste burgerberaden over het klimaat. In 2024 waren er vijf bijeenkomsten. Janneke Joly heeft als deelnemer aan de klimaatraad deelgenomen en Astrid Benschop als organisator. De klimaatraad was vertegenwoordigd door verschillende leeftijden: de jongste was 18 en de oudste 80+.

Harm Edens ging met Janneke, Astrid en het publiek in gesprek over enkele dilemma’s. Bij de Deventer klimaatraad is in overleg met de deelnemers gekozen voor mediastilte tussen de bijeenkomsten. Dat gaf een veilig gevoel voor de deelnemers, sommigen verzwegen hun deelname zelfs voor familieleden! Toch zitten er ook nadelen aan deze keuze, want een advies staat sterker als méér inwoners zich betrokken voelen.

Een ander dilemma is de opvolging né een burgerberaad. Iedereen in het publiek is het eens: het proces is niet afgelopen als het advies af is. De kracht zit juist in de doorwerking en een blijvende betrokkenheid. Toch is dit in praktijk moeilijker dan in theorie. Want iedereen gaat weer terug in de waan van de dag.

Tips voor burgerberaden:

• Neem het serieus, een burgerberaad doe je er niet ‘even bij’.
• Denk goed na over het proces, maak vooraf duidelijke afspraken: politiek, bestuurlijk, ambtelijk.
• Er komt veel kijken bij goede begeleiding. De samenwerking met een gespecialiseerd bureau heeft Deventer erg geholpen.
• Plan ook wat er na het beraad gebeurt.
• Let op de timing: met een advies vlak voor vakantie viel de communicatie snel(ler) stil.
• Zorg vóóraf dat je ruimte krijgt om na afloop betrokken te blijven (of je betrokkenheid goed over te dragen).
• Geef het burgerberaad een vervolg in de vorm van een adviesraad, met een selectie van deelnemers.

Circulaire economie

Sanne Zuithof van gemeente Deventer vertelt over het programma Circulair. Hierbij zijn adviezen van de Klimaatraad meegenomen. Zij zien dat repareren voor sommige mensen een hogere drempel is dan gewoon een nieuw apparaat bestellen. Het waardepatroon moet anders, maar hoe krijg je dat beeld bij iedereen? Het programma “hou van wat je hebt” helpt hierbij. Niet alleen repareren, maar ook ruilen of lenen van spullen zorgt voor circulariteit.

Tips voor communicatie over circulair:
• Niet alleen informatie geven, ook vragen stellen
• Vraag waar mensen tegenaan lopen
• Kijk naar mensen die wel willen maar niet weten hoe

Voorbeeld: De Vlaslas
Joline Jolink werkt met natuurlijke materialen uit de buurt:
- Vlas verbouwen
- Ambachtelijke kennis gebruiken
- Actief bezig zijn met het proces

Belangrijkste boodschappen
• Verklein je voetafdruk → vergroot je handafdruk
• Deel je kennis
• Durf door te pakken

Meer informatie en tips

• Voor iedereen die aanwezig was bij de bijeenkomst, bedankt voor jullie aanwezigheid.
• Wil je de presentatie teruglezen? Mail dan naar lcnk@rvo.nl.
• Heb je de bijeenkomst gemist? De volgende bijeenkomst staat gepland voor 23 juni in Den Haag.
• De trias economica – Economie zonder verborgen impact van Babette Porcelijn.
• De belangrijkste vragen van de leven van Harm Edens
• Bekijk de workshop / kaartenset van Climate Fresk: https://climatefresk.org/world/